Στην Ιρλανδία αφήνουν τα Άλογα να πεθάνουν

Αυτός είναι ο τίτλος δημοσιεύματος της τελευταίας Κυριακάτικης Ελευθεροτυπίας του 2010, του John F. Burns των New York Times. Διαβάζουμε λοιπόν στο άρθρο αυτό (με τον υπότιτλο Χιλιάδες ζώα εγκαταλείπονται στην τύχη τους) ότι στη χώρα αυτή, με τα καταπράσινα τοπία, που φημίζεται για την παραδοσιακή της αγάπη για τα άλογα και για τις γενιές των καθαρόαιμων αλόγων αγώνων που έχει αναθρέψει, κατακτώντας τους ιπποδρόμους του πλανήτη, ότι το οροπέδιο ΝΤΑΝΣΙΚ, στα περίχωρα της Ιρλανδικής πρωτεύουσας, είναι πια ένας τόπος που σου ραγίζει την καρδιά. Σ΄ένα λασπωμένο και ανεμοδαρμένο ύψωμα που εκτείνεται σε εκατοντάδες εκτάρια, υπό το τσουχτερό κρύο ενός από τους πιο παγωμένους χειμώνες των τελευταίων χρόνων, περιφέρονται μερικές από τις δεκάδες χιλιάδες αλόγων και πόνυ που εγκαταλείφθηκαν από τους ιδιοκτήτες τους εξαιτίας του εφιάλτη της κρίσης… Λίγα μόλις χιλιόμετρα μακριά από το κέντρο του Δουβλίνου, το οροπέδιο αυτό αποτελεί το τέλος της διαδρομής για όλα αυτά τα ζώα, εκτός ίσως από τα πιο εύρωστα. Σ΄ αυτόν τον τόπο τα περιμένει ο θάνατος από τις κακουχίες, την ασιτία και τις ασθένειες. Δίπλα σ΄ έναν πολύβουο αυτοκινητόδρομο ταχείας κυκλοφορίας, σε μια από τις πιο απομακρυσμένες γωνιές του οροπεδίου, τα βουναλάκια από φρέσκο χώμα δεν είναι παρά οι τάφοι των πιο αδύναμων αλόγων τα οποία λυτρώθηκαν από το μαρτύριό τους, από τους επιθεωρητές της μέριμνας ζώων, με μια σφαίρα στο κεφάλι από πιστόλι 32 χιλιοστών.

Τα άλογα παρόλο που αποτελούν αναπόσπαστο μέλος της Ιρλανδικής κουλτούρας, εγκαταλείπονται από τους ιδιοκτήτες τους οι οποίοι δε μπορούν πλέον να ανταπεξέλθουν στα έξοδα σίτισης και σταυλίσματος των ζώων, τα οποία ξεπερνούν σε κόστος τα 40 ή και περισσότερα δολάρια ημερησίως. Μια στοιχειώδης εκτίμηση κατά τον Τζο Κόλινς, πρόεδρο του κτηνιατρικού συμβουλίου της Ιρλανδίας, είναι ότι υπάρχουν 10 με 20 χιλιάδες «πλεονάζοντα άλογα» σε όλη τη χώρα. Ένας άλλος κορυφαίος, ειδικός στα άλογα, ο Τεντ Ουόλς, εκτιμά ότι το νούμερο αυτό πιθανόν να αγγίζει ακόμα και τις 100.000.

Το Ντάνσικ όμως ήταν γνωστό και ως τόπος βοσκής αλόγων. Επίσης για ορισμένους ιδιοκτήτες το Ντάνσικ αποτελεί και σήμερα ένα βολικό βοσκοτόπι μηδενικού κόστους. Για άλλους όμως έχει μεταβληθεί σε ιδανικό τόπο εγκατάλειψης αλόγων και πόνυ. Άλλοι πάλι φτάνουν σ΄ αυτήν την περιοχή ευελπιστώντας να πιάσουν πόνυ για να τα πουλήσουν σε κάποιο παράνομο παζάρι αλόγων. Εκεί τα καταδικασμένα αυτά άλογα πωλούνται έναντι ποσού που δεν ξεπερνά τα 15 δολάρια το ένα.

Όσα δεν πωληθούν ως κατοικίδια οδηγούνται στη σφαγή. Αυτή είναι δυστυχώς κατά το πλείστον και όχι μόνο η μοίρα των ζώων που έχουν την ατυχία να πέσουν στα χέρια των ανθρώπων…

Ρόζα Μηνακούλη

ΝΟΚΙΑ...Γιατί δεν Ξέρεις τι Αγοράζεις

To να ζητάς από τον κόσμο, να καταναλώνει λιγότερο, για να προστατεύσει το περιβάλλον, μάλλον προς το παρόν, ακούγεται σε παγκόσμια εμβέλεια, ως μια καλοπροαίρετη ευχή. Το να ζητάς να μην πετάνε έτσι για το τίποτε το κινητό τους τηλέφωνο, για να πάρουν καινούργιο, μοιάζει παλιομοδίτικο μήνυμα και μάλλον χαμογελούν με την πρότασή σου. Αν τους φέρεις όμως στα μάτια τους ένα σκοτωμένο γορίλα, ένα πληγωμένο παιδί, μια βιασμένη κοπέλα, ίσως καταλάβουν, ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο απλοϊκά.

Εσύ ανυποψίαστος μπαίνεις στο μαγαζί κι αγοράζεις το τελευταίο i-phone. Όμως για να έρθει αυτό το διαβολικό μηχανηματάκι στα χέρια σου, κάποια άλλα, μαύρα χέρια έχουν τραβήξει εκεί στο Κονγκό, το ζόρι. Δηλαδή για να εξαχθεί το ταντάλιο (coltan), ένας διαρκής σιωπηλός πόλεμος μαίνεται, με χιλιάδες απώλειες από ανθρώπινες και ζωικές υπάρξεις.

Θα ήταν σκληρό, Σάββατο βράδυ, μέσα στην τρελή χαρά της εξόδου, να θυμίσω το τι συμβαίνει γι’ αυτό το δραματικό γεγονός, εκεί πέρα στην Αφρική. Όμως τα μαντάτα, που μου έρχονται από κείνα τα μακρινά μέρη, δεν με αφήνουν στην νιρβάνα μου। Πώς να το ξεπεράσεις αδιάφορα, αν έχεις λίγο τσίπα; Διότι βρέθηκαν ακόμη 300 σφαγμένοι άμαχοι στο ανατολικό Κονγκό και εντοπίστηκαν άλλοι 14 σκοτωμένοι γορίλες, για χατίρι του coltan! Πέντε εκατομμύρια πρόσφυγες, έχουν εγκαταλείψει την εν λόγω περιοχή, για να επιζήσουν της εξόντωσης, που επιβάλλεται από τοπικούς ηγετίσκους και ιδιωτικούς στρατούς, που προσπαθούν να ελέγξουν τα μεταλλεία του coltan. To εν λόγω υλικό, είναι το βασικό στοιχείο, για να κατασκευαστούν τα κινητά τηλέφωνα και άλλες ηλεκτρονικές συσκευές. Ένα χιλιόγραμμο στοιχίζει στην αγορά 600 δολ. Αυτά τα κέρδη είναι τεράστια, αν αναλογιστούμε, ότι ένας κονγκολέζος εργάτης, κερδίζει 10 δολ. το μήνα!

Λοιπόν, πριν σας πείσει η διαφήμιση της κινητής τηλεφωνίας, για τη φτηνή και βολική σύνδεση, για τα προνομιακά πακέτα υπηρεσιών, σκεφτείτε, ότι για να έχεις το δικό σου μήνυμα γρήγορα και καθαρά, κάποιοι άλλοι έφυγαν από τη ζωή ετούτη για χάρη μας.

Είναι οι αθέατοι μάρτυρες, της ευημερίας μας।

Μιχάλης Μιχελής

Διάλεξη του Kαθηγητή Θεοδόση Τάσιου

Στις 18 Μαρτίου, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στην αίθουσα Δημήτρης Μητρόπουλος, παρακολούθησα τη διάλεξη του καθηγητή του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου , Θεοδόση Τάσιου. Ήταν η πρώτη ομιλία του κύκλου "Φιλοσοφία και Κοινωνία" με θέμα : "Οι Κοινωνίες των Ζώων" που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο των εκδηλώσεων "Megaron Plus" του οργανισμού Μεγάρου Μουσικής Αθηνών.

Η ομιλία του με ενθουσίασε, ήταν τουλάχιστον για μένα, η καλύτερη ομιλία που έχω ακούσει για τις κοινωνίες των ζώων, τις τόσο όμοιες με τις δικές μας, ασχέτως αν εμείς δεν τις κατανοούμε ακόμη.

Ήταν μια ομιλία που έδινε φτερά στα πόδια των φιλόζωων και τροφή για σκέψη στους μη φιλόζωους... Σε ποιό Σωτήριο Έτος άραγε τα δικαιώματα των ζώων θα κατοχυρωθούν συνταγματικά και τα ζώα θα πάψουν να θεωρούνται ως αντικείμενα και μάλιστα πολλές φορές ως αντικείμενα μιας χρήσης;

Ρόζα Μηνακούλη

Η αυτοσυνειδησία των ζώων

ΘΕΟΔΟΣΗΣ Π. ΤΑΣΙΟΣ Κυριακή 14 Μαρτίου 2010

Έστω και σε καιρούς προβλημάτων κατεξοχήν ανθρωποκεντρικών, δέν θα έβλαφτε να επανέλθουμε σ΄ένα παλαιό ερώτημα που θα μπορούσε να αμβλύνει τη «ζωώδη» περί Ζώων αντίληψή μας- με την ελπίδα οτι θα νοιώσουμε σεβαστικότερα (άρα παρηγορητικότερα) τη ροή του ποταμού της Ζωής, μέσα σ΄ένα κρύο και άβιο Σύμπαν.

Για ν΄απαντήσομε στο περι Αυτοσυνειδησίας των Ζώων ερώτημα (δηλαδή για την περι Εαυτότητας ενδεχόμενη συναίσθησή τους), μπορούμε να ξεκινήσομε (i) απ΄τη Σωματική αυτογνωσία (εύκολο θέμα), (ii) απ΄τη Χρονική Μνήμη (έχει τώρα αποδειχθεί οτι πλείστα ζώα διαθέτουν αίσθηση καί του Μέλλοντος), και (iii) απ΄την αντίληψη περι Ετερότητας- ιδίως δέ μέσω της ετερονοογνωσίας (mindreading) η οποία έχει αναγνωρισθεί πειραματικώς.

Όμως, η σημαντικότερη συμβολή στη διερεύνηση του προβλήματος είναι να πάμε κατευθείαν στο ζήτημα της Αυτογνωσίας (metacognition) - δηλαδή στην αντίληψη «του νού για τον ίδιον τον νού».

Λοιπόν, το πρώτο πράγμα που νομίζω οτι ενδιαφέρει εδώ είναι το γεγονός οτι η Lucy η χιμπαντζού εγνώριζε και χρησιμοποιούσε τη λέξη «πόνος»- άρα εγνώριζε την έννοια πόνος, εγνώριζε δηλαδή μια κατάσταση του Εαυτού-της. Το δεύτερο, εξ ίσου σημαντικό, είναι τα πειράματα Ηampton, 2005 και Son et al., 2005, με τα οποία μετρούνταν ο «βαθμός εμπιστοσύνης» τον οποίον οι ίδιοι οι μακάκοι απέδιδαν στη γνώμη τους: Είχαν πράγματι την τάση να κάνουν τολμηρότερες επιλογές μόνον όταν ήσαν ικανοί να κάμουν πιο αξιόπιστες κρίσεις. Οι ερευνητές δεν ισχυρίζονται (ακόμα) οτι τα ζώα αυτά έχουν ακριβή «επίγνωση της επίγνωσής-των (τούτο δε επειδή επίγνωση μιας «διανοητικής» κατάστασης της βιολογικής μηχανής, σημαίνει οτι η μηχανή έχει ήδη δομήσει μιαν αίσθηση Εαυτότητας. Ανάλογα είναι τα πειράματα του D. Smith απ΄το 2005: Πίθηκοι είχαν εκμάθει να χειρίζονται το χειριστήριο ενος υπολογιστή, στου οποίου την οθόνη παρουσιάζονταν οπτικά μορφώματα. Στις ορθές απαντήσεις αμείβονταν με τροφή- στις λανθασμένες τιμωρούνταν με πολύωρη διακοπή απ΄το παιχνίδι. Μετά απ΄ αυτήν την φάση του πειράματος, τους δόθηκε η δυνατότητα (όπως και στα σχετικά παίγνια στην ανθρώπινη τηλεόραση) να χρησιμοποιούν ενα πλήκτρο «πάμε παρακάτω» (pass) για την περίπτωση που αμφέβαλλαν για την απάντησή τους. Οπότε δέν ελάμβαναν αμοιβή, ούτε όμως και ποινή, αλλά τους έθεταν επόμενη ερώτηση. Ετσι λοιπόν αποδείχθηκε οτι τα ζώα όταν εδίσταζαν πέρα απο ενα χρονικό διάστημα, πατούσαν το «pass»- ένδειξη οτι αποτιμούσαν την ίδια-τους τη στάθμη εμπιστοσύνης στις γνώσεις τους, κι ανεγνώριζαν αβεβαιότητα. Τα πειράματα συνεχίσθηκαν με εκτεταμένες βελτιώσεις, ώστε να αποκλεισθούν άλλες πιθανές ερμηνείες της συμπεριφοράς των ζώων. Ετσι, ανεξαρτήτως με τους προβληματισμούς της συνεχιζόμενης έρευνας, διαθέτομε μια σημαντική καταρχήν ένδειξη αυτονοογνωσίας - το υψηλότερο σκαλί ανάπτυξης της Αυτοσυνειδησίας.

Για το ίδιο αντικείμενο, μπορούμε να αξιολογήσομε και τις έρευνες για την αντίδραση πρωτευόντων μπροστά στον καθρέφτη- άραγε αναγνωρίζουν τον «εαυτό-τους»; Το θέμα είναι εννοιολογικώς περίπλοκο για να μπορεί να αναπτυχθεί επαρκώς εδώ. Μπορούμε μόνον να πούμε οτι η ενώπιον κατόπτρου εξέταση εικόνας, δέν συνιστά κατ΄ανάγκην απόδειξη εαυτότητας- θα μπορούσε η εικόνα να ανήκει σε άλλο γνωστό ζώο. Τώρα όμως που τα πειράματα (i) επεκτάθηκαν σε δελφίνια (2001) και σε ελέφαντες (2006), ενώ (ii) εκλεπτύνθηκαν ως προς τις συνθήκες εκτέλεσης και τις μεθόδους αποτίμησης, αναμένονται και απο εκεί σημαντικά πρόσθετα στοιχεία. Πάντως, στη διεθνή επι του θέματος βιβλιογραφία σήμερα, παραμένουν λίγες αμφισβητήσεις περί μιας μορφής (και μιας «στάθμης») Αυτοσυνειδησιακότητας των θηλαστικών, όπως άλλωστε συμβαίνει και με τους ανθρώπους- απ΄τη βρεφική προς την νηπιακή ηλικία, κι απ΄ την υγιή στην ψυχικώς ασταθή κατάσταση. Θέλω δηλαδή να πω οτι το πρόβλημα της «Αυτοσυνειδησιακότητας» δεν επιδέχεται άσπρη ή μαύρη επιλογή («υπάρχει δεν υπάρχει»). Στο 11ο Πανελλήνιο Συνέδριο της Ελλ. Φιλοσοφικής Εταιρείας (2008), είχα υποδείξει τους μηχανισμούς απόκτησης και τις στάθμες εκλέπτυνσης αυτής της Συστημικής Υπεριδιότητας στην περίπτωση του Ανθρώπου. Εύλογο είναι να αναμένονται και στην περίπτωση των άλλων Ζώων τέτοιες ενδεχόμενες διαβαθμίσεις Αυτοσυνειδησιακότητας.

Θα έπρεπε όμως να ιδούμε και την επι του θέματος (πλάγια) συμβολή της γλωσσικής ικανότητας των ζώων. Αν αποδειχθεί οτι τα ζώα διαθέτουν πρωτο-γλωσσικές ή και γλωσσικές ικανότητες, τότε το περι Αυτοσυνειδησιακότητάς-τους πρόβλημα θα έχει βρεί βεβαιότερες λύσεις.

Αλλα περι του «γλωσσικού» ζητήματος άλλοτε...

Ο κ. Θεοδόσης Π. Τάσιος είναι ομότιμος καθηγητής του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου.

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=320114&ct=122&dt=14/03/2010

Η «ηθική» και τα ζώα

ΘΕΟΔΟΣΗΣ Π. ΤΑΣΙΟΣ Κυριακή 8 Νοεμβρίου 2009

1. Κατά την αντίληψη του γράφοντος, αυτό που λέμε «ηθική» συμπεριφορά συνδέεται πιθανότατα με δύο, αλληλένδετους άλλωστε, σκοπούςπου υπηρετούν το Είναι (την Αυτοσυντηρησία καί την Αυτοεπιβεβαίωσή-μου): Δηλαδή συνδέεται αφενός με την Αλληλεγγύη (προϋπόθεση για την πρακτική επιβίωση της Ομάδας), και αφετέρου με την Συμπάθεια (την υποστασιακή ανάγκη να δομώ και να συντηρώ ενα Εγώ, καθρεφτιζόμενος στα μάτια του Αλλου). Αν νοιώθουμε την ανάγκη να αποπειραθούμε μιαν αποσαφήνιση της έννοιας της ηθικότητας (μιαν ενδεχόμενη ελάφρυνση απο μυθοποιητικά χαρακτηριστικά. Οπως το «μυστικό χάρισμα που δόθηκε στον άνθρωπο να διακρίνει το καλό απ΄ το κακό». Ή, όπως ο ορισμός της ηθικότητας ως «υπακοής στις δείνα εντολές»- θρησκευτικής συνήθως προελεύσεως...), τότε η ως άνω διττή λειτουργία του Ηθους, μπορεί ν΄ αποτελέσει κι ενα χρήσιμο εργαλείο για την κατανόηση των κοινωνιών των ανθρώπων καί των ζώων.

Σημειωτέον οτι η θεώρηση αυτή δέν αντιφάσκει με την εξελικτική ερμηνεία της ηθικής, αφού αναγνωρίζει την ισχυροποίηση της Ομάδας χάρις στην «ηθική» συμπεριφορά των μελών-της (και επομένως την απόκτηση σπουδαίου πλεονεκτήματος στον εξελικτικό ανταγωνισμό- για να επιβιώσουν τελικώς μόνον εκείνες οι Ομάδες των οποίων τα μέλη νοιώθουν αυτήν την ηθική). Η διττή ερμηνεία την οποία ακολουθούμε, προσθέτει απλώς άλλο ένα κίνητρο ηθικής συμπεριφοράς (κίνητρο για την ικανοποίηση και μιας άλλης κατηγορίας υπαρξιακών αναγκών)- χωρίς καθόλου να αρνείται την πρώτη ερμηνεία.

Ανάλογα, η ως άνω διττή ερμηνεία δέν αντιφάσκει ούτε και προς την ιδεαλιστική άποψη της «ικανότητας του Ανθρώπου να ακολουθεί το Αγαπάτε Αλλήλους»: Πράγματι, η δεύτερη λειτουργία του ήθους την οποία υποθέτουμε εδώ, υποδεικνύει το άμεσο υποστασιακό κέρδος που έχεις όταν συμπάσχεις με τον Πλησίον σου. Με αυτά τα δεδομένα, σ΄ αυτά που ακολουθούν θα αποδίδομε τον όρο «ηθικό» σε κάθε χαρακτηριστικό συμπεριφοράς ζώων ή ανθρώπων το οποίο θα αντικρίζει μιάν απ΄ τις δυό ή αμφότερες τις λειτουργίες του ηθικού ενεργήματος τις οποίες διατυπώσαμε στην αρχή αυτής της παραγράφου.

2. Ετσι, θα ονομάζεται «ηθική» η συμπεριφορά-μου όταν φροντίζω και αγαπάω ενα οικόσιτο ζώο, επειδή α) μου προσφέρει ορισμένες πρακτικές υπηρεσίες (κυνηγάει ποντίκια, γαβγίζει εχθρούς ή κελαηδάει προς τέρψιν μου), αλλα καί β) γουργουρίζει απ΄ τη συντροφιάμου, με κυττάει έντονα στα μάτια για να με καταλάβει, ή φτερουγίζει και κάθεται ευχαριστημένο στον ώμομου, αντί να φύγει απ΄ το ανοιχτό παράθυρο: (Σήμερα, μυριάδες άνθρωποι ομολογούν ευθέως την υποστασιακή πλήρωση που νοιώθουν τις στιγμές που ο σκύλος τους τους υποδέχεται με ξέφρενα κινήματα της ουράς). Θα ονομάζαμε επίσης «ηθική» τη στάση όσων αγωνίζονται για τη δημοσιοποίηση φριχτών βασανιστηρίων που ασκούνται πάνω σε ζώα μαζικής βιομηχανικής εκτροφής- για να μπορούμε κάμποσοι απο μάς να ξεσαλώνομε στην κανιβαλική κρεωφαγία- με όλες τις καταστροφικές συνέπειες για την ίδια την υγεία μας. Και είναι όντως «ηθικός» ο αγώνας ορισμένης κατηγορίας ακτιβιστών για τα δικαιώματα των ζώων, οι οποίοι επέτυχαν σταδιακά την υποκατάσταση κάμποσων βασανιζόμενων πειραματόζωων, απο επιστημονικές ανέμβιες δοκιμασίες (π.χ. απ΄ τις δοκιμές καλλυντικών σε τεχνητό δέρμα, μέχρι τις γενετικές διερευνήσεις των συνεπειών ορισμένων φαρμάκων). Στην ίδια κατηγορία ανήκει και η διεθνής σήμερα μέριμνα ενάντια στην εξαφάνιση ειδών του ζωικού βασιλείου: Οχι μόνον διοτι καταλάβαμε το πολύτιμο πρακτικό αγαθό της βιοποικιλότητας, αλλα και διοτι αρχίσαμε να έχομε τύψεις για τον πολλαπλό πόνο που προκαλούμε σε έμβια όντα - κι άμα συναισθάνεσαι απάνω-σου τον πόνο του Αλλου, βρίσκεσαι πλησίστιος μέσα στην υπαρξιακή χαρά του Ηθους. (Αν τυχόν την βρίσκεις δηλαδή- διοτι δέν την έχομε όλοι αυτήν την συναισθηματική ευφυΐα).

3. Η καθαρώς επιστημονική έρευνα της συμπεριφοράς των ζώων (έναντι αλλήλων και έναντι του Ανθρώπου), έχει αναπτυχθεί μόνον την τελευταία 30-ετία κυρίως.

Έχομε τώρα την ελπίδα να πληροφορηθούμε οτι δέν είμαστε κατάμονοι πάνω σ΄ αυτόν τον κόκκο σκόνης ενος κρύου, σιωπηρού και άπειρου Σύμπαντος.

Θα παραθέσω εδώ προχείρως μερικά ευρήματα (έστω και χωρίς βιβλιογραφικές παραπομπές) τα οποία ενδυναμώνουν την αντίληψή-μας οτι ετούτα τα επι γής συγγενή ζωντανά, δέν μας μοιάζουν μόνον κατα το οτι χαίρονται και πονάνε, αλλα και διοτι πολλές φορές συμπεριφέρονται κατα τρόπον «ηθικόν».

Το παιχνίδι ζώου προς ζώον (ή προς άνθρωπο) συνιστά σύμβαση αυτοπεριορισμού («σε δαγνώνω στα ψέματα»)- συνιστά δηλαδή πράξη ηθικού χαρακτήρα, ακόμα κι ανάμεσα σε δύο άγριους λύκους. Πεινασμένοι μικροπίθηκοι Ινδιών αρνούνται να λάβουν τροφή όταν η κίνησή-τους προκαλεί πόνον σε διπλανούς-τους πιθήκους. (Δέν θα πιστέψετε βέβαια: το ίδιο γίνεται και σε πείραμα με ποντίκια). Πεινασμένοι πίθηκοι παίρνουν γρήγορα τη μερίδα-τους ρίχνοντας κέρμα σε μια σχισμή: Κι όταν μια γριά πιθηκίνα δέν τα καταφέρνει, ο διπλανός της βάζει το κέρμα στη σχισμή-της και την αφήνει να λάβει την τροφή της. Η ερυθρόστηθη χήνα της βόρειας Ευρώπης, αφήνει τα αβγά-της κοντά σε φωλιά γερακίνας, για να τα προστατέψει απ΄ τις αλεπούδες: Το γεράκι δέν τα πειράζει, αφού η χήνα το ειδοποιεί πότε πλησιάζει αλεπού θέτοντας σε κίνδυνο και τα γερακίσια αυγά. Αλληλεγγύη «μόνον», θα μου πείτε: Πόσοι άνθρωποι όμως κατασπαράζουν τον ευεργέτη τους; Εν αντιθέσει με το δελφίνι της Αραβίας το οποίο, χάρις σ΄ ένα κωφάλαλο παιδί δεινόν κολυμβητή, ελευθερώθηκε απο δίχτυα, κι έκτοτε παίζει ευτυχισμένο μόνον μαζί του (χρόνια τώρα)- ζηλεύοντας άμα το βλέπει να κολυμπάει με άλλα παιδιά...

Ιδέστε και μια απόδειξη αισθήματος δικαίου: Ενας πολύ συνεργάσιμος και υπομονετικός σκύλος, δέν παραπονείται όταν παρ΄ όλο που σηκώνει το πόδι-του δέν παίρνει την τροφή που του υποσχέθηκαν- διαμαρτύρεται όμως και αποχωρεί οταν τον βάζουν παρέα μ΄ άλλον σκύλο και δίνουν την ανταμοιβή στον άλλον, αλλα δέν δίνουν τα υπεσχημένα στον ίδιον.

Κι ακόμα, δύο σπουδαίες αποδείξεις γενναιοδωρίας: Πολλές μαννάδες χιμπατζήδες στο Fongoli, δέχονται ορφανά χιμπαντζάκια στην οικογένεια! Ενώ (άκουσον, άκουσον), θηλυκές γορίλλες πάνε και παρηγορούν τον άρτι νικημένον αρσενικό ο οποίος αποχωρεί φοβισμένος. Ολα τούτα, βεβαίως, ανάμεσα μύριες θηριωδίες που συμβαίνουν στο ζωικό βασίλειο- στο οποίο πάντως ποτέ δέν παρατηρήθηκαν πενήντα εκατομμύρια φόνοι ζώων από ζώα του ίδιου είδους, μέσα σε πέντε χρόνια (1940-1945).

Χωρίς καμμιάν απαίτηση επιστημονικής πληρότητας, ηθέλησα απλώς να ΄πώ οτι, προς δόξαν Θεού, η Συνπάθεια την εμβίων (ανθρώπου περιλαμβανομένου) διευρύνει την υποστασιακή-μας ματιά, μαζί και με την περιβαλλοντική-μας αφύπνιση, ίσως.

http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&artid=298215&ct=122&dt=08/11/2009

Η Νέα Ηθική

Του Howard Moore

Το παρακάτω κείμενο αποτελεί απόσπασμα από το βιβλίο «The New Ethics»

το οποίο πρωτοδημοσιεύτηκε στο Λονδίνο το 1907.

Οι κάτοικοι της γης δεσμεύονται ο ένας στον άλλο από τους δεσμούς και τις υποχρεώσεις μιας κοινής συγγένειας. Ο άνθρωπος είναι απλά ένα πλάσμα ανάμεσα σε μια σειρά αισθανόμενων πλασμάτων, που διαφέρουν σε βαθμό αλλά όχι σε είδος, από τα πλάσματα κάτω, πάνω και γύρω από αυτόν. Ο Μεγάλος Νόμος – ΚΑΝΕ ΣΤΟΥΣ ΑΛΛΟΥΣ ΟΤΙ ΘΑ ΕΚΑΝΕΣ ΣΤΟΝ ΕΑΥΤΟ ΣΟΥ – είναι ένας κανόνας εφαρμόσιμος όχι μόνο για Άριους, αλλά για όλους τους ανθρώπους· και όχι μόνο για τους ανθρώπους, αλλά για όλα τα πλάσματα. Υπάρχει η ίδια υποχρέωση για κάποιον να ενεργήσει προς έναν Γερμανό, έναν Ιάπωνα, ή έναν Φιλιππινέζο, όπως ενεργεί προς τον εαυτό του, όπως πρέπει να ενεργεί με τον ίδιο τρόπο προς Αμερικανούς ή Άγγλους· και, επιπλέον, υπάρχει ο ίδιος λόγος για κάποιον να λειτουργήσει κατ’ αυτό τον τρόπο προς τα άλογα, τις γάτες, τα σκυλιά, τα πουλιά, τα ψάρια, όπως πρέπει να ενεργήσει προς τους ανθρώπους. Ο περιορισμός της εφαρμογής αυτής της συμπεριλαμβάνουσας-τα-πάντα εντολής στα ανθρώπινα είδη είναι μια πρακτική που υπαγορεύεται απλώς από τον ανθρώπινο εγωισμό και τοπικισμό. Ο περιορισμός γίνεται, όχι επειδή είμαστε λογικοί, αλλά επειδή είμαστε μικροπρεπείς.

Πώς θα ήταν για κάποια άλλη ευδιάκριτη ομάδα κατοίκων ενός κόσμου, να αποκοπεί ηθικά από τους υπόλοιπους, παρατηρώντας στη συμπεριφορά τους του ενός προς τον άλλο το ΜΕΓΑΛΟ ΝΟΜΟ της κοινωνικής ευπρέπειας, αλλά αγνοώντας αυτό τον νόμο στη συμπεριφορά τους προς άλλους, και ενεργώντας προς όλους τους άλλους, αν και αυτοί οι άλλοι ήταν όπως και εκείνοι από κάθε ουσιαστική άποψη, σαν να μην έχουν κανένα από τα συνηθισμένα δικαιώματα και ευαισθησίες μιας κοινής συνείδησης; Είναι πιθανό ότι οι άνθρωποι θα αντιμετώπιζαν πολλές δυσκολίες στο να δουν σαφώς την αβασιμότητα μιας τέτοιας τοποθέτησης; Κι όμως θα ήταν εξίσου λογικό για οποιαδήποτε άλλη ομάδα ζώων να το κάνει αυτό, όπως είναι και για τους ανθρώπους. Οι φιλοσοφίες αυτού του κόσμου έχουν όλες πλαισιωθεί από, και προέλθει από τη σκοπιά του, ενός ενιαίου είδους, και ακόμα ρυθμίζονται και διατηρούνται προς όφελος αυτού του είδους. Ποια έντομα! Το εύρος της ανθρώπινης συμπόνοιας και κατανόησης είναι η καθολικότητα των τριζονιών που δεν βλέπουν ποτέ πέρα από τους διαχωριστικούς φράχτες που δέσμευσαν το μικρό λιβάδι στο οποίο τραγουδούν για όλη τους τη ζωή.

Η ηθική πρακτική και η κατανόηση είναι παντού φυλετικές και ανταγωνιστικές. Έχουν κληρονομηθεί, δεν ήταν αποτέλεσμα λόγου. Μας έχουν μεταβιβαστεί, δεν έχουν δημιουργηθεί από εμάς. Έχουν έρθει σχεδόν ως αποτέλεσμα της στρατιωτικής συνθήκης των πραγμάτων στη μέση της οποίας και σύμφωνα με την οποία η ζωή έχει αναπτυχθεί στη γη.

Η ιδανική σύλληψη της κοινωνικής υποχρέωσης είναι μεγαλύτερη από την οικογένεια και τους φίλους, μεγαλύτερη από την πόλη και το κράτος στα οποία τυγχάνει να γεννιέται και να μεγαλώνει κάποιος, μεγαλύτερη από τα είδη, μεγαλύτερη ακόμα και από τον ιδιαίτερο κόσμο του οποίου κάποιος είναι ένοικος. Δεν υπάρχουν ξένοι πουθενά, ούτε καν στην κόλαση, για το πλάσμα που είναι ηθικά τόσο μεγάλος όσο οφείλει να είναι – μόνο αδέλφια. Η καθολική καρδιά βγαίνει στην τρυφερότητα πέρα από όλα τα όρια σχήματος και χρώματος και αρχιτεκτονικής και ατυχήματος της γέννησης – και βρίσκεται σε κάθε μέρος όπου ριγεί μια ζωντανή ψυχή. Ο Μεγάλος Νόμος αφορά την ίαση και την παρηγοριά όλων. Η ηθική υποχρέωση είναι τόσο εκτενής όσο η δύναμη της αίσθησης. […]

Ο άνθρωπος έχει καθορίσει τον εαυτό του ως το «πρότυπο της δημιουργίας».

Αυτό είναι μια υπερεκτίμηση. Ο άνθρωπος δεν είναι ένα πρότυπο ζώο περισσότερο από όσο είναι το σύμπαν ένα πρότυπο σύμπαν. Και οι δύο είναι εξίσου μη πρότυπα, όπως θα έπρεπε να γνωρίζει οποιοσδήποτε έχει δυνατότητες κατανόησης που υπερβαίνουν τις αντίστοιχες ενός βρέφους.

Ο άνθρωπος είναι φανατικός, και στο πως αντιλαμβάνεται τον εαυτό του και στην εκτίμησή του για την ανάλογη σπουδαιότητα του εαυτού του και των άλλων, είναι αληθινός στις αδυναμίες του είδους του. Αλλά, παραλείποντας συνολικά το ζήτημα του εάν ο άνθρωπος είναι το αριστούργημα του σύμπαντος ή όχι, μπορούμε να επιβεβαιώσουμε με τέλεια εμπιστοσύνη, και χωρίς φόβο αντίφασης, ότι εάν ο άνθρωπος είναι το πρότυπο του σύμπαντος, το σύμπαν είναι για κλάματα.

Η μεταχείριση του ανθρώπου προς τους συνανθρώπους του, και ειδικά η συμπεριφορά του προς τις μορφές ζωής που διαφέρουν ανατομικά από αυτόν, είναι τέτοια ώστε να τον χαρακτηρίζει ως οτιδήποτε εκτός από ιδανικό ζώο – σε οποιαδήποτε περίπτωση εκτός από την ψυχολογία των καπηλευτών, κάθε βαθμού.

Τα ανθρώπινα πλάσματα έχουν υπάρξει αρκετά τολμηρά και πολύ αφοσιωμένα το ένα στο άλλο για να εξελιχθούν στον κυρίαρχο της γης· αλλά αντί να αναγνωρίσουν τις ευθύνες τους και να μετατρέψουν τους εαυτούς τους σε διδάσκαλους για τις κατατροπωμένες φυλές, όπως θα έκανε μια ιδανική φυλή, έχουν γίνει οι χασάπηδες της οικουμένης. Αντί να γίνουν τα μοντέλα και οι διδάσκαλοι του κόσμου τον οποίο έχουν προσπεράσει, και να προσπαθήσουν να βελτιώσουν τις ελαττωματικές φύσεις, και να καθοδηγήσουν τα δύστροπα πόδια αυτών με τη βοήθεια των οποίων έχουν ανυψωθεί προς τη διάκριση, έχουν γίνει κολοσσιαίοι σχολαστικιστές, ανακηρύσσοντας τους εαυτούς τους ως τους χαϊδεμένους και τους ξεχωριστούς της δημιουργίας, και διδάσκουν μεταξύ τους ότι οι άλλες φυλές είναι απλώς πράγματα για να γεμίζουν τα λιβάδια και τα χόμπι τους. Κηρύσσουν ότι αυτή είναι η ιδανική σχέση για τα κοντινά τους πλάσματα για να δρουν το ένα απέναντι στο άλλο, με τον τρόπο που ο ίδιος ο άνθρωπος θα επιθυμούσε να ενεργούν οι άλλοι προς αυτόν. Αυτό το ιδανικό της κοινωνικής ορθότητας ανακαλύφθηκε δύο ή τρεις χιλιάδες χρόνια πριν, και διδάσκεται από τους σοφούς του είδους από τότε. Αλλά στην εφαρμογή αυτού του κανόνα τα ανθρώπινα πλάσματα τον περιορίζουν υποκριτικά στα μέλη του είδους τους. Κανένας μη άνθρωπος δεν είναι αρκετά αθώος, ή αρκετά ευαίσθητος, ευφυής, ή όμορφος, για να απαλλαχτεί από τα πιο τρομακτικά λάθη, εάν με αυτά τα λάθη η ανθρώπινη άνεση, περιέργεια, ή ο ελεύθερος χρόνος εξυπηρετούνται με κάποιο τρόπο. Η ευτυχία μας, και αυτή του είδους μας, υποτίθεται πως είναι τόσο προεξέχουσα που θυσιάζουμε χωρίς διστακτικότητα τα πιο ιερά ενδιαφέροντα των άλλων, με σκοπό να μπορούν τα δικά μας να μας παρέχονται άνετα. Ακόμη και για ένα δόντι ή ένα φτερό που θα φορεθεί για την ανθρώπινη ματαιοδοξία, δάση σβήνουν και κοινότητες ρυπαίνονται από τα πτώματα. Τα πανέμορφα πλάσματα που γεμίζουν τα άλση με το τραγούδι και τη νεανικότητα τους εξαναγκάζονται να ξαπλώσουν άψυχα και ατημέλητα μπροστά στην πρωτοκαθεδρία των ασυνείδητων ανόητων. […]

Κοιτάξτε τις σκηνές που συναντούμε στις μεγάλες πόλεις μας! Είναι επαρκείς για να τρομάξουν οποιαδήποτε ύπαρξη αρκετά ευαίσθητη στα βάσανα άλλων που θεωρείται εκπολιτισμένη κατά το ένα της πέμπτο. Ένας στρατός χασάπηδων που στέκονται στο αίμα βαθιά μέχρι τον αστράγαλο και βυθίζουν μεγάλα μαχαίρια, σε ζωντανά πλάσματα που σπαρταράνε και ουρλιάζουν· αβοήθητοι χοίροι που αιωρούνται από αυτούς που παύουν την ανάπτυξη τους με το αίμα τους να αναβλύζει από τις κομμένες τους καρωτίδες· ανυποψίαστα βόδια με τα έμπιστα μάτια τους να κοιτάζουν το τσεκούρι και μια στιγμή αργότερα είναι χτυπιούνται ξαπλωμένα κάτω από τον ανηλεή του ήχο· μια ατμόσφαιρα στο αέναο δουρβάνι με τα βογγητά και τις κραυγές αυτών που πεθαίνουν· οι δρόμοι γεμίζουν με απόμπευτες κηδείες· νεκρά σώματα κρέμονται από τους γάντζους της πώλησης ή βρίσκονται τεμαχισμένα στα αντίστοιχα σημεία· άνδρες και γυναίκες που πηγαίνουν για προσευχή και κήρυγμα, και κάθονται δύο ή τρεις φορές τη μέρα και εφορμούν στα πεταμένα υπολείμματα κάποιου φτωχού πλάσματος που σφαγιάστηκε για αυτούς από τα αναίσθητα χέρια κάποιου πληρωμένου μαχαιροβγάλτη – τέτοια είναι τα θεάματα σε όλους τους δρόμους μας και στους χώρους συγκέντρωσης ζώων, και τέτοια είναι τα εγκλήματα που διαπράττονται μέρα με τη μέρα από τους χριστιανούς κανιβάλους στον ανυπεράσπιστους άλαλους αυτού του κόσμου.

Ω, αυτοί οι σκοτωμοί, σκοτωμοί, σκοτωμοί – αυτή η απαίσια, ασταμάτητη, παγκόσμια σφαγή! Τι κόσμος! «Ιδανικός»; – και «τέλειος»; – και «πάνσοφος»; Σίγουρα – στις τίγρεις, στους κλέφτες και στους κοιμισμένους ανθρώπους· αλλά για όλους τους άλλους είναι απλά τερατώδης.

Δεν είμαστε τίποτα αλλά παρά άγριοι απατεώνες – αυτή είναι η ουσία εν ολίγοις – που στις ζωές που διάγουμε, η ανθρωπιά προς τους συνανθρώπους μας μπορεί να κυμαίνεται από το ένα δέκατο έως τα δύο τρίτα κόσμια, αλλά σχεδόν απολύτως άγριοι στη μεταχείρισή μας απέναντι στους μη ανθρώπους. Ένα πλάσμα που μπορεί να κοιτάζει τα σπαρακτικά γεγονότα που γεμίζουν τις πόλεις του αποκαλούμενου πολιτισμού μας χωρίς να κλαίει έχει μια ψυχολογία αρκετά γρανιτική ώστε να κοιτάει ασυγκίνητος μια κόλαση ψημένων ψυχών.

Μόνο οι χώροι συγκέντρωσης και σφαγής ζώων του Σικάγο τεμαχίζουν κάθε χρόνο 4.500.000 αρνιά, 5.500.000 βοοειδή, 450.000 μοσχαράκια και 10.000.000 γουρούνια – 20.500.000 ζωντανά πλάσματα το χρόνο, με ένα μέσο όρο πάνω από 100 το λεπτό κάθε μέρα δεκάωρης εργασίας!

Τι άλεσμα! Απλά σκέψου το! Εσύ που δυσκολεύεσαι να αντιληφθείς τη ζωτικότητα, και που μένεις κενός και ήρεμος στην παρουσία των φρικτών γεγονότων που κανονικά θα έπρεπε να σου ανακατεύουν τα σωθικά και να κάνουν τις πέτρες δίπλα στα πόδια σου να σηκωθούν, απλά θυμήσου, καθώς πηγαίνεις στα καθημερινά σου καθήκοντα, οπουδήποτε κι αν είσαι και οτιδήποτε κι αν κάνεις, κάθε φορά που χτυπάει το ρολόι, από ένα τσεκούρι συνθλίβονται τα κεφάλια 6.500 αθώων, ευφυών και ιδιαίτερα ευαίσθητων πλασμάτων, και οι λαιμοί τους κόβονται, και παλεύουν, και ανατριχιάζουν, και βλέπουν τον κόσμο να εξαφανίζεται από τα μάτια τους, εδώ σε αυτά τα άθεα οστεοφυλάκια. Και θυμήσου, επίσης, ότι αυτή η τρομερή σφαγή συνεχίζεται ξανά, και ξανά, και ξανά, μέρα με τη μέρα, μήνα με το μήνα, χρόνο με το χρόνο.

«Για ποιο λόγο;» Γιατί, μη μου πεις! Έτσι ώστε οι άνδρες και οι γυναίκες να μπορούν να προσευχηθούν για έλεος, και να κηρύξουν το Χρυσό Κανόνα, και να θρηνήσουν την αδικία, με τις κοιλιές τους γεμάτες αίμα!

Θα ήθελα να διατηρήσω σεβασμό για τη θρησκεία της παιδικής μου ηλικίας, αλλά όταν βλέπω αυτή τη θρησκεία να κοιτάζει με αδιαφορία, ακόμα και με ελαφρότητα, μια αιμορραγία τόσο μεγάλη όσο οι ήπειροι, και φρικτή ακόμα και για τους «ειδωλολάτρες» – και όχι μόνο να κλείνει της κλείνει το μάτι, αλλά να απολογείται γι’ αυτό, και επίσης υποβιβάζει αυτές τις λίγες χειραφετημένες ψυχές που προσπαθούν να τη σταματήσουν – δεν μπορώ παρά να νιώσω πως μια τέτοια πίστη δεν έχει καμία δίκαιη αξίωση όταν ζητάει την αφοσίωση σκεπτόμενων ανθρώπων. «Δεν σε ντροπιάζει» φώναζε ο «ειδωλολάτρης» Πλούταρχος το ξημέρωμα, «να ανακατεύεις αίμα και δολοφονία με τα ευεργετικά φρούτα της Φύσης; Άλλα σαρκοφάγα καλείτε άγρια και αιμοσταγή – λιοντάρια, τίγρεις και φίδια – κι όμως εσείς οι ίδιοι έρχεστε πίσω από αυτά στη βαρβαρότητα ανεξαρτήτου είδους». Οι άνδρες και οι γυναίκες που είναι συμμέτοχοι στην ευθύνη για τα κοινά εγκλήματα του πολιτισμού μας, θα ήταν καλύτερα να σταματήσουν να δίνουν χρήματα για τους ιεραποστόλους και να αρχίσουν με τους εαυτούς τους· γιατί διαπράττουν κάθε μέρα της ζωής τους μεγαλύτερα εγκλήματα από ότι οι λεγόμενοι ειδωλολάτρες τους οποίους προσπαθούν να «βάλουν στο σωστό δρόμο» ονειρεύτηκαν ποτέ. Οι θεοί ας δείξουν έλεος σε αυτό τον κόσμο αν πρέπει να συνεχίσουμε ες αεί όπως πορευόμασταν στο παρελθόν – μια παγκοσμιότητα υπερφίαλων εγκληματιών!

Λέγεται πως ο άνθρωπος δεν μπορεί να είναι ένας συνεπής ανθρωπιστής, επειδή είναι απαραίτητο για αυτόν να εκμεταλλεύεται άλλους με διάφορους τρόπους προκειμένου να καλύψει τις ανάγκες και τις επιθυμίες του.

Αυτή είναι η πιο κοινή ένσταση. … Είναι η πιο κοινή επειδή είναι η πιο εγωιστική. Τόσο προεξέχων είναι ο εγωισμός στην ανθρώπινη ψυχολογία και στις φιλοσοφίες που έχουν αναπηδήσει από αυτή τη ψυχολογία, που οι πιο φυσικές και πειστικές ενστάσεις σε οποιαδήποτε πρόταση είναι αυτές που παρακινούνται από, και είναι ελκυστικές στα, εγωιστικά ένστικτα. Η ερώτηση που προκύπτει στο μυαλό του συνηθισμένου ανθρώπου όταν του προτείνεται μια αλλαγή στις ρυθμίσεις του κόσμου δεν είναι ποια θα είναι η επίδραση της αλλαγής στον κόσμο, αλλά ποια θα είναι η επίδρασή της σε αυτόν – σε αυτή την αξιοπρόσεκτη μονάδα του σύμπαντος που με τόση ζήλια απομονώθηκε από το υπόλοιπο δέρμα του. Ο άνθρωπος είναι τόσο καιρό εξοικειωμένος με το αδιαφιλονίκητο προνόμιο της λεηλασίας, και έχει τόσο πολύ και τόσο έξοχα φανταστεί τον εαυτό του να είναι ό,τι υπάρχει στον κόσμο, που μια πρόταση που αρνείται αυτό το προνόμιο, όσο δίκαιη κι αν μπορεί να είναι αυτή η πρόταση από μια αμερόληπτη οπτική, αμέσως ταξινομείται ως ισχυρισμός κάποιου αλλόκοτου, και υποτίθεται πως είναι αδιάψευστα προδιατεθειμένο όταν φαίνεται πως ανακατεύεται με την ανθρώπινη άνεση ή ευχαρίστηση.

Εκμετάλλευση Ζώων στο Κέντρο της Αθήνας

Τα τελευταία χρόνια, οι εορταστικές μέρες των Χριστουγέννων και όχι μόνο, παρουσιάζουν την ευκαιρία για την εκμετάλλευση μικρών αλόγων πόνι και φιδιών από οργανωμένο κύκλωμα σε κεντρικά σημεία της Αθήνας και άλλων περιοχών. Ασυνείδητοι “έμποροι” περιφέρουν τα ταλαιπωρημένα άλογα πόνι και τα φίδια όλη την ημέρα, αναγκάζοντάς τα να στέκονται ατέλειωτες ώρες προκειμένου οι ιδιοκτήτες τους να φωτογραφήσουν κυρίως μικρά παιδιά μαζί με τα ζώα και να αποκομίσουν κέρδη από τις φωτογραφίσεις. Τις βραδινές ώρες τα ζώα φορτώνονται μαζικά σε φορτηγά. Στόχος τους είναι η εμπορευματοποίηση της αγάπης των παιδιών για τα ζώα.

Οι αρμόδιες αρχές, δηλαδή η Δημοτική Αστυνομία και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αδιαφορούν και επιτρέπουν τέτοιου είδους οικονομικές δραστηριότητες να διαδραματίζονται κυριολεκτικά κάτω από το βλέμμα τους. Το γεγονός ότι οι ιδιοκτήτες των ζώων δεν έχουν σχετικές άδειες για να χρησιμοποιούν τα ζώα τους ως “κερδοφόρες μηχανές” δεν απασχολεί την πολιτεία. Σε αναφορές από συμπολίτες μας που έγιναν επανειλημμένα στη Δημοτική Αστυνομία και σε υπαλλήλους του Yπουργείου Προστασίας του Πολίτη, προκειμένου να λάβουν μέτρα για την πάταξη του παράνομου εμπορίου και κακοποίησης ζώων, δεν υπήρξε κανένα αποτέλεσμα.

Καταγγέλλουμε το παράνομο εμπόριο με τη χρήση των ζώων αυτών και την παράνομη εκμετάλλευση τους από επιτήδειους.
Προτρέπουμε τους συμπολίτες μας να μη συμμετέχουν σε τέτοιου είδους δραστηριότητες που προάγουν την βάναυση εκμετάλλευση και κακοποίηση των ζώων.

Ζητάμε από τους αρμόδιους φορείς (Δημοτική Αστυνομία, Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη, Υπουργείο Οικονομίας & Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων) να εφαρμόσουν τους νόμους της χώρας μας και να πατάξουν τα φαινόμενα αυτά με την κατάσχεση των ζώων και την τιμωρία των υπευθύνων.

Η εποχή της Αρκούδας - χορεύτριας έχει εκλείψει από τη χώρα μας. Ας μην οπισθοδρομούμε με πόνι και φίδια – μοντέλα.

Η ΠΑΝΕΛΛΑΔΙΚΗ ΣΥΝΤΟΝΙΣΤΙΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΖΩΟΦΙΛΙΚΩΝ ΖΩΜΑΤΕΙΩΝ

Οξύρρυγχος και Παπαγάλοι

Aπόσπαση Μαύρου Χαβιαριού μέσω Μασάζ

O οξύρρυγχος είναι ψάρι μεγάλου μήκους με χαρακτηριστικό μακρύ ρύγχος που ζει στον Εύξεινο Πόντο, στην Κασπία, στην Αζοφική θάλασσα, σε ποτάμια της Ρωσίας και αλλού. Από τα αυγά του εξάγεται το μαύρο χαβιάρι, εκλεκτό έδεσμα για πλούσια τραπέζια. Εξού και συνηθίζεται να λέγεται για κάτι πολύ ακριβό: «Μα τι είναι μαύρο χαβιάρι?»

Τους ψαρεύουν, τους σχίζουν την κοιλιά για να πάρουν από τους θηλυκούς τα πολύτιμα αυγά και τους πετάνε πίσω στη θάλασσα. Η υπεραλιεία τους είχε ως αποτέλεσμα την ιλιγγιώδη μείωση της παραγωγής του χαβιαριού τις τρεις τελευταίες δεκαετίες. Όμως το ανθρώπινο δαιμόνιο βρήκε τη λύση. Σε λίμνες που έχουν δημιουργήσει στη Λετονία, από καθαρό αρτεσιανό νερό, το οποίο αντλούν από 150 μέτρα βάθος, εκτρέφουν κοπάδια οξυρρύγχων. Μεγαλώνουν τα ψάρια και σε 5 χρόνια τους παίρνουν τα αυγά με τρόπο που οι οξύρρυγχοι μένουν ζωντανοί, παραγωγικές μηχανές στα χέρια των ανθρώπων. Σε απόσταση 15 λεπτών από τη Ρίγα, την πρωτεύουσα της Λετονίας, σε μια μεγάλη αποθήκη, σε συνθήκες εργαστηρίου, σε τσιμεντένιες λεκάνες βάθους 3 μέτρων, τα αυγά των οξυρρύγχων αποσπώνται με μασάζ, μέσω μιας τομής στο κάτω μέρος της κοιλιάς τους. Μετά τα ρίχνουν πίσω στο εκτροφείο και σε 14 μήνες, που θα έχουν παραχθεί καινούρια αυγά, θα τα ξαναπιάσουν «για μια μικρή τομή και ένα ευεργετικό μασάζ»… Οι οξύρρυγχοι μπορούν να ζήσουν 30-35 χρόνια και όσο παράγουν αυγά θα τους σχίζουν την κοιλιά για να μη λείψει απ’ τα τραπέζια το εκλεκτό αυτό έδεσμα, για τους λίγους «εκλεκτούς της γης»…

Παπαγάλοι διανυκτερεύουν στο Αστυνομικό Τμήμα…

Στη νήσο Margarita της Βενεζουέλας η τοπική Αστυνομία είναι επιφορτισμένη με ένα πολύ ιδιαίτερο καθήκον. Κάθε βράδυ μέλη της τοπικής περιβαλλοντικής οργάνωσης PROVITA, για τη διάσωση των παπαγάλων Amazona Barbadensis «πράσινοι παπαγάλοι με κίτρινους ώμους», υπό την προστασία της Αστυνομίας, μαζεύουν τους νεαρούς παπαγάλους από τις φωλιές τους και τους μεταφέρουν στο Αστυνομικό Τμήμα. Εκεί τα απειλούμενα και σπάνια αυτά πτηνά περνούν τη νύχτα τους με ασφάλεια, μακριά από τους ανθρώπους που καραδοκούν για να τα αρπάξουν. Το ταξείδι της επιστροφής ξεκινά στις 4 το πρωί, προκειμένου να προλάβουν τα μικρά το πρώτο τους γεύμα, αφού οι γονείς αρχίζουν το τάισμα με το πρώτο φως της ημέρας. Δεν παίζει κανένα ρόλο αν τα μικρά τοποθετηθούν στην ίδια φωλιά απ’την οποία τα πήραν, ισχυρίζονται οι βιολόγοι της PROVITA. Οι ενήλικοι παπαγάλοι θα ταίσουν οποιονδήποτε νεοσσό βρουν στη φωλιά τους.

Μακάρι και οι δικοί μας αστυνομικοί να επιφορτιστούν με τέτοιου είδους καθήκοντα!!

Science illustrated

Ο Νέος Πολιτισμός ή το Νέο Επίκεντρο και το Σημείο της Σύνθεσης...

Οι Επτά Βαρβαρότητες

Ένα από τα πρώτα βήματα της γέννησης της ανθρώπινης κοινωνίας ήταν η ικανότητά της να περάσει από την απλή διατροφική απαλλοτρίωση των έμβιων όντων, των θηραμάτων, στην απαλλοτρίωση τη γενικότερη, την παραγωγική και τη χρηστική απαλλοτρίωση του περιβάλλοντος και συνεπώς και των έμβιων όντων.

Μέσα σε αυτή τη διαδικασία όμως κατακτήθηκε και μία πολιτισμική σχέση, του ανθρώπου κυρίως με τα κατοικίδια ζώα και τα ζώα εργασίας. Αυτή η σχέση πολλές φορές βέβαια ξέφευγε από τα όρια αυτών των κατηγοριών ζώων και γινόταν γενικότερα μια σχέση που την είδαμε να γνωρίζει ένδοξες στιγμές στη σχέση του ανθρώπου με τη φύση, με την πανίδα και τη χλωρίδα σε ιστορικές μορφές, όπως εκείνες του Φραγκίσκου της Ασσίζης, του Σέργιου της Ραδονέγα και του Μιλαρέπα και στις πολλές ιστορίες που γνωρίζουν το φως της δημοσιότητας σήμερα.

Πλην όμως, σε επίπεδο μαζικό, το αναπτυξιακό και πολιτισμικό μας μοντέλο απαξιώνει συγκινησιακά και επικοινωνιακά την πολιτισμική μας σχέση με το φυσικό περιβάλλον και με τα άλλα έμβια όντα. Αυτή η σχέση μας όμως είναι συνυφασμένη και με το πώς προσεγγίζουμε τη διατροφή. Πρέπει να μπουν πολύ περισσότερα στοιχεία πολιτισμικής προσέγγισης του διατροφικού ζητήματος, αν θέλουμε πραγματικά να δούμε τον εαυτό μας με έναν άλλο τρόπο και να θεραπευθούμε από τα αρχέγονα, τα πανάρχαια τραύματα του βιολογικού όντος που κουβαλάμε και εμείς οι ίδιοι μέσα μας.

Στην ουσία υπάρχει ένα στρατόπεδο συγκέντρωσης απέναντι στα ζώα αλλά και εν γένει σε όλες τις μορφές της βιοποικιλότητας, το οποίο συντίθεται, συγκροτείται από μία βαρβαρότητα πολύ πιο ενισχυμένη, τεχνολογικοποιημένη και τεχνική με επτά άξονες:

1) τη βαρβαρότητα της έρευνας,

2) τη βαρβαρότητα της αγοράς,

3) τη βαρβαρότητα των αρμοδίων και των ποικίλων φορέων,

4) τη βαρβαρότητα των νόμων και των κανόνων,

5) τη βαρβαρότητα των μεμονωμένων ανθρώπων και των προσωπικών στάσεων,

6) τη βαρβαρότητα των τοπικών κοινωνιών και

7) τη βαρβαρότητα των διατροφικών παραδόσεων και των πολιτιστικών εθίμων, απέναντι στα έμβια όντα.

Η ανθρωπότητα δυστυχώς προσεγγίζει τα έμβια όντα όπως ακριβώς προσεγγίζει τα αδρανή υλικά, που τα χρησιμοποιεί για την παραγωγή μηχανών. Έτσι περιόρισε τη χρήση των βιολογικών μορφών, την καθήλωσε. Καθήλωσε τη σχέση με τα έμβια όντα, τα οποία δεν είναι καθόλου αδρανούς φύσεως. Και τα αδρανή είναι αδρανή μόνο για την επιφανειακότητα της αισθητηριακής μας αντίληψης.

Μια πολύ πιο εξελικτική χρήση (και αναπτυξιακή) των ζώων και των φυτών μας αναμένει ίσως στο μέλλον αν μπορέσουμε να δικαιώσουμε μια προοπτική αλλαγής. Αυτή λοιπόν η χρήση προϋποθέτει μια τελείως διαφορετική κουλτούρα στη σχέση μας προς τα έμβια όντα, προς τις έμβιες μορφές, προϋποθέτει ένα ποιοτικό άλμα του πολιτισμού και της στάσης της ζωής.

Αυτό το άλμα δεν φαίνεται να είμαστε ικανοί ακόμα και να το αντιληφθούμε, τουλάχιστον ως ένας επαρκής πληθυσμός του ανθρωπίνου είδους που θα υιοθετήσει μια διαφορετική κατεύθυνση για το μέλλον.

Το ενδιαφέρον είναι ότι οι προσωπικότητες που διαμόρφωσαν θεμελιωδώς το νομικό μας πολιτισμό και που προσέγγισαν τα ζητήματά του ωφελιμιστικά, σαν θεμελιωτές του ωφελιμισμού, οικονομικά και πολιτισμικά είχαν διαβλέψει αυτή την προοπτική. Αναφερόμαστε σε προσωπικότητες όπως ο Τζέρεμυ Μπένθαμ. Είδαν αλλιώς αυτή τη σχέση με τα έμβια όντα αλλά ακόμη και με τα αδρανή υλικά.

Χρειαζόμαστε ένα νέο πολιτισμό για τη σχέση μας με κάθε συστατικό του περιβάλλοντος, με κάθε ετερότητα. Αυτό είναι ένα ριζοσπαστικό στοιχείο και για το δικό μας πρότυπο ευτυχίας, αλλά επίσης και για το πρότυπο ευημερίας με την έννοια του υλικού υποβάθρου.

Η συμβίωση, η συμπάθεια και η αβλάβεια πρέπει να γίνουν ενεργά συστατικά ενός μελλοντικού πολιτισμού και αυτό αναφέρεται και στον άνθρωπο, στο πλαίσιο των ανθρωπίνων σχέσεων και όχι μόνο στις οικολογικές σχέσεις του με το περιβάλλον.

Γιάννης Ζήσης

Δικαιώματα της Φύσης

ΕΝΑ ΑΚΟΜΗ ΒΗΜΑ ΠΡΟΣ ΤΗ ΘΕΣΜΙΚΗ ΚΑΤΟΧΥΡΩΣΗ ΤΩΝ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΩΝ ΤΗΣ ΦΥΣΗΣ

Στα τέλη Σεπτεμβρίου ένα δημοψήφισμα στο Εκουαδόρ ή Ισημερινό που βρίσκετε στην Ν. Αμερική το 65% των κατοίκων ενέκρινε το νέο σύνταγμα της χώρας η ψήφιση του οποίου υποστηρίχθηκε από την κυβέρνηση του Ρ. Κορέα. Η ιδιαιτερότητά του είναι ότι ανάμεσα στα 44 άρθρα του για πρώτη φορά περιλαμβάνονται διατάξεις που κατοχυρώνουν άμεσα τα δικαιώματα της φύσης.

Στο άρθρο 71 αναφέρεται τo εξής: «Η φύση μέσα στην οποία πραγματώνεται και αναπαράγεται η ζωή έχει δικαίωμα στον απολυτό σεβασμό της οντότητάς της καθώς και στη διατήρηση και την αναγέννηση του ζωτικού της κύκλου, της δομής και της εξελικτικής διαδικασίας της».

Το πρωτοποριακό αυτής της διατύπωσης είναι πως δεν αφορά την υποχρέωση του ανθρώπου να προστατεύει τη φύση αλλά αναγνωρίζει την τελευταία ως υποκείμενο που διαθέτει έννομα δικαιώματα έναντι της δραστηριότητας του ανθρώπου. Και παρόλο που είναι περισσότερο ένα ρητορικό σχήμα, καθώς το υποκείμενο αυτό δε διαθέτει την απαιτουμένη συμβατική μορφή για να αναλάβει την υπεράσπισή του, παραμένει ωστόσο μια σημαντική μετατόπιση στον τρόπο θεώρησης των σχέσεων του ανθρώπου με τη φύση.

Επίσης για πρώτη φόρα εμφανίζεται o όρος "δικαιώματα της φύσης" ο όποιος αφορά τη σχέση του υποσυνόλου που ονομάζουμε ανθρωπότητα με το σύνολο που καλείται φύση. Πρόκειται για μια αντίληψη που ξεπερνά τον άκαμπτο ενίοτε δυτικό ορθολογισμό και έχει τις ρίζες στις πεποιθήσεις των ιθαγενών κατοίκων της χώρας του Ισημερινού για τις σχέσεις ανθρώπου-φύσης. Σύμφωνα με αυτές στη ζωή του ανθρώπου είναι απαραίτητη η υιοθέτηση του sumak kawsay ενός τρόπου σωστής ζωής και δράσης που βασίζεται στην αρμονική συμβίωση ανάμεσα στα άτομα την κοινωνία και τη φύση. Πρακτικά οι διατάξεις στο νέο σύνταγμα δίνουν τη δυνατότητα στο κράτος ή στους πολίτες να παρέμβουν νομικά υπέρ της προστασίας της φύσης. Σε μια χώρα της οποίας το οικοσύστημα έχει υποφέρει πολλά από τις αδηφάγες διαθέσεις του εισαγόμενου κυρίως κεφαλαίου (ξένες επενδύσεις) αυτό το όπλο μπορεί να φανεί ιδιαίτερα χρήσιμο.

Σε αυτή τη χώρα έχουν ξεσπάσει στο παρελθόν μεγάλες οικολογικές κρίσεις με χαρακτηριστικότερη περίπτωση την πετρελαϊκή εταιρεία CHRΕVRON. Αυτή η εταιρεία μόλυνε μια ολόκληρη περιοχή του Αμαζονίου με επίκεντρο την μικρή πόλη του Λάγο Άγριο στα νότια της χώρας, προκαλώντας τεράστιες ζημιές στο οικοσύστημα και οξύτατα προβλήματα υγείας στους κατοίκους. Αυτή τη στιγμή αντιμετωπίζει την μήνυση των κατοίκων για αυτό που οι οικολογικές οργανώσεις αποκαλούν "Τσερνόμπιλ του Αμαζονίου". Η κεντρική λογική που διέπει το πρώτο ανθρώπινο νομικό κείμενο που περιλαμβάνει και την αναγνώριση δικαιωμάτων στη φύση είναι πως η οικολογική συνείδηση δεν είναι ούτε πολιτικά ουδέτερη ούτε πολιτικά απονευρωμένη. Η συντριπτική αποδοχή του συντάγματος από τους πολίτες του Εκουαδόρ ή Ισημερινού θεωρείται μια σημαντική πολιτική νίκη του πρόεδρου Ραφαέλ Κορέα ο όποιος εξελέγη το 2006 υποσχόμενος μεταρρυθμίσεις στο πνεύμα που χαρακτήρισε ως "σοσιαλισμό του 21ου αιώνα".

Από την έκδοση NATURA (free press) ενημερωτική έκδοση για την οικολογία και τα βιολογικά προϊόντα, τεύχος 5 Νοέμβριος 2008 (σελ.12)
http://www.solon.org.gr/index.php/nomothesia-perivallon/61-2008-07-15-14-21-50/597-dikaioma-fyshs.html

Σπισισμός κατά Δαρβίνο

Σπισισμός είναι η μεταχείριση ατόμων ανάλογα με το είδος που ανήκουν, αντί ανάλογα με τα χαρακτηριστικά που κατέχουν, όπως η ικανότητα να υποφέρουν.

Οι περισσότεροι άνθρωποι που συνειδητά υποστηρίζουν την εκμετάλλευση των μη-ανθρώπινων ζώων είναι σπισιστές. Στο παρελθόν, υπήρξαν πολλές διαφορετικές ερμηνείες για το τι θεωρείται διαφορετικό είδος. Σήμερα αυτό ορίζεται γενετικά. Για τους υπερασπιστές του σπισισμού που πιστεύουν πως μόνο οι άνθρωποι έχουν δικαιώματα, δημιουργούνται τα ακόλουθα ερωτήματα :

* Γιατί πρέπει τα δικαιώματα να δίνονται με βάση τα γονίδια;

* Αν τα δικαιώματα πρέπει να βασίζονται στα γονίδια, γιατί τότε βάζουμε τη διαχωριστική γραμμή στο είδος, και όχι στη φυλή, στη σειρά, στο φύλο ή στο βασίλειο;

* Όπως τα γονίδια καθορίζουν το χρώμα των ματιών μας κλπ., υπάρχουν γονίδια που καθορίζουν τα δικαιώματά μας;

Το να βασίζει κανείς τα δικαιώματα στο είδος είναι το ίδιο λογικό όσο το να στηρίζεις τα δικαιώματα κάποιου στο χρώμα του δέρματός του ή στο φύλο του (χαρακτηριστικά που καθορίζονται από τα γονίδια). Ζώα τα οποία έχουμε κάνει σκλάβους, δεν θέλουμε να τα βλέπουμε ως ίσους.

Κάρολος Δαρβίνος

Metaphysics, Materialism, and the Evolution of Mind

“Βλέπω τον όρο "είδος" ως έναν που δόθηκε αυθαίρετα για λόγους διευκόλυνσης ώστε να ομαδοποιούνται άτομα που μοιάζουν μεταξύ τους...”

Κάρολος Δαρβίνος
Η καταγωγή των Ειδών

Ο Milan Kundera για τη Στάση μας προς τα Ζώα

Η αληθινή καλοσύνη του ανθρώπου δεν μπορεί να φανερωθεί με απόλυτη καθαρότητα και απόλυτη ελευθερία παρά μόνον απέναντι σ’ αυτούς που δεν εκφράζουν καμιά δύναμη.

Η πραγματική ηθική δοκιμασία της ανθρωπότητας (η πιο ριζική, που είναι τοποθετημένη τόσο βαθιά ώστε να ξεφεύγει από το βλέμμα μας), είναι οι σχέσεις μας με αυτούς που είναι στο έλεος μας: τα ζώα.

Κι εδώ είναι που τοποθετείται η μεγαλύτερη αποτυχία του ανθρώπου, μια καταστροφή βασική από την οποία απορρέουν όλες οι υπόλοιπες.

Milan Kundera,
«Η αβάσταχτη ελαφρότητα του είναι»

Πλάσματα της Γης

Είμαστε πλάσματα της γης που τους έχει δοθεί ζωή από το πνεύμα του σύμπαντος. Η ανθρώπινη ιδιότητά μας εξαρτάται από αυτή την επαφή με τη γη. Όταν τη χάνουμε γινόμαστε καταστροφικοί.

Χάνουμε πλευρές της ταύτισής μας με τους άλλους ανθρώπους και τα άλλα πλάσματα, αφού αρνιόμαστε την κοινή μας προέλευση. Αποτραβιόμαστε στο κεφάλι μας σ'έναν κόσμο δημιουργημένο από εμάς, όπου θεωρούμε τον εαυτό μας σπουδαίο, παντοδύναμο και αθάνατο. Όσο πιο πολύ αποσυρόμαστε από το έδαφος, τόσο πιο πολύ μεγαλώνει η αυτοεικόνα μας. Σ'αυτό τον αέρινο κόσμο, δεν υπάρχουν συναισθήματα λύπης ή χαράς, πόνου ή δόξας. Δεν υπάρχουν αληθινά συναισθήματα, μόνο "συναισθηματικότητα".

Alexander Lowen, M.D., "Χαρά!"

Ο Vegan Τρόπος των Shaolin Moναχών

Θα μπορούσε να ειπωθεί ότι η σειρά «Kung Fu» ήταν η καλύτερη τηλεοπτική σειρά vegan που γυρίστηκε ποτέ, όπως φαίνεται από το σεβασμό του Caine (ο πρωταγωνιστής) για τη ζωή (ahimsa) και από την άρνησή του να τρώει κρέας. Εκείνο όμως που διαλαλούσε η σειρά αυτή, ήταν το ειρηνιστικό της μήνυμα. Το να βλέπεις έναν ήρωα να αρνείται τη χρήση της βίας ως πρώτη του επιλογή, προκειμένου να επιλύσει μια διαφωνία, ήταν σαν μια ανάσα δροσερού και φρέσκου αέρα για τα δεδομένα της τηλεόρασης. Εάν ο Caine μπορούσε να τρέξει αντί να παλέψει, το έκανε. Και ας ήταν άριστος στο kung fu.

Αλλά ο σεβασμός για τη ζωή είναι μόνο μια πλευρά της βουδιστικής και ταοϊστικής φιλοσοφίας που ακολουθούν οι Shaolin. Για να κρατούν το σώμα και το νου δυνατά και εστιασμένα, οι Shaolin ενσωμάτωσαν και υιοθέτησαν πολλές συμπεριφορές ζώων στην άσκηση του kung fu παράλληλα με τις διαλογιστικές πρακτικές τους.

«Όλα τα πλάσματα – μικρά και μεγάλα - είναι ένα με τη φύση. Καμία ζωή δεν είναι ασήμαντη. Εάν έχουμε τη σοφία να μάθουμε, όλα τα ζώα μπορούν να μας διδάξουν τις αρετές τους. Από το γερανό μαθαίνουμε τη χάρη και τον αυτοέλεγχο. Από το φίδι την ευλυγισία, τη σβελτάδα και τη ρυθμική αντοχή. Τα αλογάκια της Παναγίας μας διδάσκουν την ταχύτητα και την υπομονή. Από την τίγρη μαθαίνουμε την αντοχή και τη δύναμη. Και από το δράκο μαθαίνουμε να καβαλάμε τον άνεμο. Η ζωή στηρίζει τη ζωή και όλα τα ζωντανά πλάσματα χρειάζονται κατάλληλη θρέψη. Ωστόσο, με τη σοφία το σώμα μαθαίνει να συντηρείται με τρόπους που επιτρέπουν σε όλα τα πλάσματα να ζήσουν».

- Μaster Kan